مطالعه ارتباط بین ساختار مالکیت و مدیریت موجودی‌ها

قسمتی از متن پایان نامه :

 2-3-7- ارزشیابی موجودی‌ها

اگر چه ارزشیابی موجودی‌ها و روش‌های پذیرفته شده آن در اغلب کتب و نشریات حسابداری مالی به گونه مشروح تشریح می گردد، اما در این بخش به مقصود مطالعه آثار این ارزشیابی بر فعالیت‌های مربوط به تعیین بهای تمام شده، این موضوع مورد تاکید قرار می‌گیرد.

گردش فیزیکی[1] موجودی‌ها. گردش فیزیکی موجودی‌ها ممکن می باشد به طرق متنوعی در واحدهای تجاری – تولیدی انجام پذیرد. در بعضی از واحدهای تجاری، لازم می باشد که موجودی‌ها به گونه منظم گردش داشته و همواره کالاهای جدید و تازه در دسترس باشد. مثلا، در یک کارخانه رنگ سازی ممکن می باشد آغاز قوطی‌های رنگ قدیمی به فروش برسد و از ماندن زیاد و فساد آن جلوگیری نمود. یک روش متداول برای گردش فیزیکی موجودی‌ها، روش اولین صادره از اولین وارده[2] می باشد. اما در مورد بعضی از اقلام انباشته شده باشد، اولین صادره آن معمولا از آخرین محموله وارده می باشد که در سطح بالا قرار دارد.

گردش بهای تمام شده.[3] گردش فیزیکی اقلام موجودی معمولا مورد علاقه حسابداران نیست اما گردش بهای تمام شده آن کانون توجه ویژه آنان می باشد. فرضی که در مورد گردش بهای تمام شده کالا انتخاب گردد، بر ارزش موجودی پایان دوره مالی و بر بهای تمام شده کالای فروش رفته اثر دارد. پس، بعضی اقلام مندرج در ترازنامه و صورت سود و زیان مستقیما تحت تاثیر فرض گردش بهای تمام شده موجودی‌ها قرار می‌گیرد.

در مواقعی که بهای تمام شده مواد و کالاهای ساخته شده نوسان با اهمیتی نداشته باشد، نگهداری حساب آن آسان می باشد و فرض انتخابی در مورد گردش بهای تمام شده نیز اثر زیادی ندارد. اما معمولا چنین نوسان‌هایی هست و اغلب قابل توجه نیز می‌باشد. در این گونه موارد، تصمیم گیری در مورد این که کدام یک از اقلام تمام شده موجودی‌ها بایستی به موجودی‌های پایان دوره مالی و کدام یک به بهای تمام شده کالای فروش رفته تخصیص یابد، از ضروریات می باشد. برای اتخاذ این تصمیمات چند روش پذیرفته شده هست. مثلا، ممکن می باشد که جدیدترین اقلام بهای تمام شده به پیروی از روش FIFO به موجودی‌های آخر دوره اختصاص یابد، یا به پیروی از روش LIFO به کالاهای فروش رفته تخصیص یابد. البته برای گردش بهای تمام شده فرض‌های دیگری را نیز مانند بهای تمام شده متوسط می‌توان انتخاب نمود. اما به هر صورت الزامی برای انطباق گردش بهای تمام شده بر گردش فیزیکی موجودی‌ها وجود ندارد.

سیستم ارزشیابی ادواری موجودی‌ها[4] در اغلب واحدهای تجاری و ندرتا در واحدهای تولیدی، سیستم ارزشیابی ادواری موجودی‌ها متداول می باشد. در این سیستم، اقلام خرید و فروش در حساب موجودی‌ها ثبت نمی‌گردد و تنها در حساب‌های مربوط منعکس می گردد. بهای تمام شده کالای فروش رفته نیز در انتها دوره مالی و به هنگام تهیه صورت‌های مالی محاسبه می گردد.

در واحدهایی که به خرید و فروش کالا اشتغال دارند، موجودی‌های اول دوره مالی به علاوه مانده حساب خرید، معرف بهای تمام شده کالای آماده برای فروش می باشد. به مقصود محاسبه بهای تمام شده کالای فروش رفته، لازم می باشد که موجودی‌های آخر دوره شمارش و ارزش آن بر مبنای یکی از روش‌های پذیرفته شده گردش بهای تمام شده (FIFO، LIFO، میانگین موزون) تعیین گردد. چنانچه این ارزش تعیین شده از بهای تمام شده کالای آماده برای فروش کسر گردد، بهای تمام شده کالای فروش رفته بدست می‌آید.

2-3-7-1- روش شناسائی ویژه

در این روش، بهای تمام شده هر واحد در زمان تحصیل به تفکیک مشخص می گردد، و در زمان تحویل کالا به مشتری، بهای تمام شده موجودی‌ها بین هریک از اقلام کالای فروخته شده طی دوره و اقلام باقیمانده موجودی‌ها بر اساس قیمت واقعی آن‌ها تخصیص می‌یابد، تفاوت بین بهای فروش و بهای تمام شده واقعی آن به عنوان حاشیه سود تعبیر می گردد. در روش شناسائی ویژه جریان هزینه‌های ثبت شده منطبق با جریان فیزیکی موجودی‌هاست و برای اقلامی که قیمت واقعی آن‌ها قابل تشخیص و تفکیک باشد، کاربرد دارد. به‌کارگیری این روش مستلزم ردیابی مداوم گردش یکایک اقلام موجودی‌ها از زمان تحصیل تا تحویل کالا به مشتری (فروش) می‌باشد، و معمولا برای اقلام بی نظیر (در وضعیت‌هایی که تعداد این اقلام اندک باشد)، گرانبها و قابل تفکیک از یکدیگر، روشی مطلوب بوده و کاربرد عملی دارد، در مواردی که تعدادی اقلام مشابه و بیشمار با قیمت‌های متفاوت درزمانهای مختلف تحصیل می گردد و نیز در موسسات تولیدی بزرگ و پیچیده که اغلب دارای هزینه‌های مشترک و غیر مشترک می‌باشند، نحوه تخصیص جهت تعیین بهای تمام شده هر یک از اقلام خاص به تنهایی مشکل، و به‌کارگیری این روش بسیار محدود می‌باشد.

2-3-7-2- روش اولین صادره ار اولین وارده

هنگامی که واحد تجاری از فرض اولین صادره از اولین وارده جهت ارزشیابی موجودی‌ها بهره گیری می‌نماید، فرض بر اینست که کالا به همان ترتیب و نوبتی که وارد انبار شده، از انبار خارج می گردد، بدبن معنی که قدیمی‌ترین (اولین ورودی‌ها) هزینه‌های متحمل شده، در زمان صدور (فروش با مصرف) مشمول بهای تمام شده کالای فروخته (مصرف) شده و آخرین (جدیدترین) هزینه‌ها، مشمول بهای تمام شده موجودی‌های مواد و کالای پایان دوره می گردد. جریان هزینه در موسسات بازرگانی مبتنی بر این فرض می باشد که کالاها به ترتیبی که خریداری شده، به فروش می‌رسند. در موسسات تولیدی، به ترتیبی که مواد خریداری شده، در فرایند تولید، به کار در جریان ساخت و موجودی کالای ساخته شده، و سرانجام در زمان فروش، به بهای تمام شده کالای فروخته شده انتقال می‌یابد (یعنی به ترتیبی که مواد خریداری شده، مصرف می گردد).

2-3-7-3- روش اولین صادره از آخرین وارده

روش اولین صادره از آخرین وارده مبتنی بر این فرض می باشد که موجودی‌ها از محل آخرین محموله ای که وارد انبار شده، خارج می گردد و باقیمانده (موجودی پایان دوره) مربوط به قدیمی‌ترین اقلام تحصیل شده (اولین محموله‌های خرید) می‌باشد. به بیانی دیگر، از آنجا که جدیدترین هزینه‌های متحمل شده در محاسبه بهای تمام شده کالای فروخته شده و قدیمی‌ترین هزینه‌ها (بخشی یا تمامی هزینه‌های متحمل شده مربوط به دوره‌های قبل) جزو بهای تمام شده موجودی پایان دوره مقصود می گردد، از این رو، با اصل وضع هزینه‌های جاری با درآمد جاری مطابقت بیشتری دارد، در نتیجه اعمال این روش منجر به حذف گزارش سود و زیان ناشی از نگهداری موجودیها می گردد.

[1] Physical flow

[2] First in first out

[3] Cast flow

[4] Periodic inventory system

سوالات یا اهداف پایان نامه :

 اهداف پژوهش:

اهداف اساسی این پژوهش عبارت‌اند از:

تبین ارتباط مالکیت نهادی و مدیریت موجودی‌ها

تبیین ارتباط مالکیت مدیریتی ومدیریت موجودی‌ها

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

تبیین ارتباط سهامدار عمده ومدیریت موجودی‌ها

تبیین ارتباط مالکیت دارندگان بیش از 5% سهام ومدیریت موجودی‌ها

مطالعه ارتباط بین ساختار مالکیت و مدیریت موجودی‌ها

پایان نامه - تز - رشته حسابداری