آنژیوگرافی واسه تشخیصه، نه درمان

آنژیوگرافی عروق کرونر قلب روشیه که در اون با به کار گیری لوله های نازک مخصوص و مواد حاجب و اشعه ایکس، جریان خون قلب مورد بررسی قرار میگیره.

با افزایش سن، به دلیل ساخته شدن پلاک (رسوب چربی) در دیواره داخلی شریانا (سرخرگ)، به مرور دیواره عروق (رگای خونی) کلفت شده و راه طبیعی جریان خون درون شریانا باریک می شه.

 

در طول زمان، به دلیل گردش کلسترول در جریان خون هم این پلاکا بزرگ تر می شن و شریانا مرتبا باریک تر و سفت تر می شن. این منتهی به کاهش جریان خون به مناطقی که به وسیله این رگا خون رسانی می شن، می شه. این پدیده، آترواسکلروز نامیده شده و به معنی سخت شدن شریانا هستش.

 

آنژیوگرافی واسه تشخیص محل گرفتگی رگ

همونجوریکه واسه درمان هر مریضی، روشای مختلفی هست که متخصص پس از بررسی وجوه جور واجور و با در نظر گرفتن شرایط مریضی بهترین اونا رو انتخاب می کنه، واسه تشخیص مریضیا هم روشای مختلفی متصوره و مریضیای قلبی هم از این قانون کلی مستثنی نیستن.

 

در واقع به کمک آنژیوگرافی می تونیم به طور دقیق تصمیم بگیریم چه کاری باید واسه مریض انجام شه.

آنژیوگرافی عروق کرونر یه اقدام تشخیصیه که جهت پیدا کردن انسداد عروق کرونر که می تونه منتهی به سکته قلبی شه انجام میشه

هم اینکه در آدمایی که دردهای قلبی اونا رو آزار میده و جواب تست ورزش شون هم مثبته، استفاده می شه. البته باید به دردهایی توجه داشت که هنگام فعالیت بدنی وجود دارن و با استراحت بهبود پیدا می کنن و هنگام بروز به دستا هم انتشار پیدا می کنن.

 

پس آنژیوگرافی در موارد آنژین صدری (درد قفسه سینه)، سکته قلبی، تنگی آئورت یا مشکل قلبی بدون دلیل انجام میشه.

 

چگونگی انجام آنژیوگرافی

آنژیوگرافی عروق کرونر معمولاً با لوله گذاری قلبی انجام میشه.

قبل از شروع آزمایش، یه داروی آروم بخش ضعیف جهت کاهش اضطراب مریض بهش داده می شه، اما در طول انجام آزمایش، مریض هوشیاره تا در صورت احساس درد قفسه سینه به دکتر گزارش دهد.

 

معمولا لوله آنژیوگرافی یا کاتتر، از یکی از شریانای اصلی بازویی یا رانی وارد عروق می شه. محل ورود کتتر در بازو یا ران با به کار گیری یه ماده بی حسی، بی حس می شه.

بعد متخصص قلب با به کار گیری یه سوزن به شریان دسترسی پیدا میکنه، بعد کتتر رو وارد سرخرگ کرده و به آرومی اونو به سمت قلب هدایت می کنه. در این هنگام با به کار گیری عکسای رادیولوژیک محل کتتر مشخص می شه.

 

وقتی که لوله در محل خود قرار گرفت یه نوع ماده رنگی حاجب، جهت روشن تر شدن عکسا به داخل لوله تزریق می شه. بعد چندین عکس رادیولوژیک پشت سرهم گرفته می شه تا مشخص شه که رنگ چیجوری در طول رگ منتشر می شه.

در اینجور حالتی، وضعیت عروقا به طور کامل قابل مشاهده می شه و از این روش میفهمیم در چه قسمتایی تنگی عروق ایجاد شده.

پس از اون کتتر به آرومی از محل خارج شده و با اعمال فشار، محل ورود اون بسته می شه.

 

تنگی عروق رو میشه به کمک بالون گشاد کرد، یا اگه شدت اونا زیاد باشه، باید از روی زور و اینکه دیگه چاره ای نیس عمل جراحی «بای پس» واسه مریض انجام شه.

اما اگه مریض مشکوک باشه و به طور دقیق نتونیم متوجه وجود یا از دست دادن تنگی عروق شیم، از دستگاهی به نام «سی تی آنژیو» استفاده می کنیم.

 

در این روش دیگه احتیاجی نیس از راه رگ وارد قلب شده و ماده ای تزریق کنیم، بلکه این دستگاه اشعه رو به قسمتای لایه ای قلب می تاباند و اینطوری، وضعیت عروقی به طور کامل مشخص و دیده می شه و ما متوجه میشیم کدوم قسمتای رگ، دچار تنگی شده.

قبل از انجام آنژیوگرافی، اگه مریض داروهای قندخون، فشارخون، چربی خون و ضدآنژین رو مصرف می کنه، باید به دکتر بگه

معمولا واسه مریضایی که عمل قلب شده ان و یا فنر گذاشته ان و بازم احساس درد دارن و می خوایم فهمیده فنر یا رگای بای پس کرده اونا بازه یا نه، از سی تی آنژیو استفاده می کنیم که این روش در مدت حدود ده دقیقه هم تموم میشه.

 

قبل از انجام آنژیوگرافی چیکار باید کرد؟

– قبل از انجام آنژیوگرافی، اگه مریض داروهای قندخون، فشارخون، چربی خون و ضدآنژین رو مصرف می کنه، باید به دکتر بگه.

 

– اندازه مصرف مایعات چند روز قبل از انجام آزمایش باید زیاد شه.

 

– آدمایی که به ید یا غذاهای دریایی حساسیت دارن، یا گرفتار به دیابت یا مشکلات کلیوی هستن، ممکنه در خطر بیشتری واسه عکس العمل و حساسیت نسبت به ید موجود در مواد رنگی آنژیوگرافی باشن، پس باید حتما این مسئله رو از قبل به دکتر بگن.

 

– سابقه عکس العمل به مواد حاجب در گذشته، مصرف داروی ویاگرا (Viagra) یا احتمال حاملگی هم باید حتما به دکتر گزارش شه.

 

– فرد باید ۸ تا ۱۲ ساعت قبل از انجام آزمایش چیزی نخورد. در بعضی موارد از افراد خواسته می شه که شب قبل از انجام آنژیوگرافی در بیمارستان بستری شن، وگرنه، صبح همون روز در بیمارستان مورد معاینه قرار می گیرن.

 

– قبل از انجام آنژیوگرافی باید رضایت نامه مریض امضا شه و لباس مخصوص (گان) پوشیده شه. معمولا مراقب بهداشتی چگونگی انجام آزمایش و خطرات احتمالی اونو توضیح میده.

 

– قبل از آنژیوگرافی، موهای محل ورود کتتر آنژیوگرافی در قسمت بازو یا ران تراشیده می شن.

 

فرد در طول انجام آزمایش چه احساسی داره؟

فرد در طول انجام آزمایش بیدار هستش و ممکنه کمی احساس فشار در محل ورود لوله داشته باشه.

در بعضی موارد، پس از تزریق ماده حاجب، فرد احساس گر گرفتگی داره.

پس از انجام آزمایش، لوله از محل خارج می شه.

فرد ممکنه احساس فشار شدیدی در محل ورود کتتر داشته باشه که جهت پیشگیری از خونریزی اعمال می شه.

اگه کتتر از راه شریان رانی فرستاده شده باشه، معمولاً از فرد خواسته می شه که واسه چندین ساعت پس از انجام تست، صاف به پشت بخوابه تا از خونریزی پیشگیری شه. این ممکنه باعث درد و ناراحتی پشت شه.

 

پس از آنژیوگرافی چیکار باید کرد؟

بیشتر افراد چند روز پس از انجام این آزمایش اگر مشکلات خاصی نداشته باشن می تونن به فعالیتای عادی روزانه خود برگردن.

 

بعضی از مراقبتای لازم پس از انجام این آزمایش عبارتند از:

– دوری از بلندکردن اجسام سنگین در چند روز اول پس از انجام آزمایش

– افزایش مصرف آب و مایعات درزمان دو روز پس از انجام آزمایش

– نبود به کار گیری وان حموم درزمان دو روز پس از انجام آزمایش (معمولا دوش گرفتن پس از ۲۴ ساعت اشکالی نداره).

 

مشکلات آنژیوگرافی

شاید این سوال واسه افراد مطرح شه که آنژیوگرافی عوارضی هم داره یا نه؟

در جواب به این سوال باید گفت، آنژیوگرافی یه اقدام تهاجمی هستش و در نتیجه طبیعیه پس از اون عوارضی هم واسه مریض ایجاد شه.

 

در آنژیوگرافی، شریان مریض رو باز کرده و داخل آئورت و عروق کرونر میریم، پس ممکنه عوارضی مانند خونریزی در محل ورود به رگ ایجاد شه، و یا واسه مریضایی که دچار مشکل قلبی پیشرفته هستن، خطراتی داشته باشه.

 

ولی معمولا در هر ده هزار مورد ممکنه تنها هفت یا هشت مورد خطر پیش بیاد، اما با اینحال باید بگیم آنژیوگرافی بی خطر هم نیس.

فرآوری: نیره ولدخانی

بخش سلامت تبیان

منابع:

جام جم – دکتر منوچهر قارونی – متخصص قلب و عروق

سایت قطب علمی آموزش الکترونیکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز

 

منبع : tebyan.net

جمع آوری به وسیله بخش مقالات پزشکی و بهداشتی سایت آکا