: حمله قلبی اتفاقیه که ممکن سراغ هر آدمی بره،البته ورزشکاران و ورزش دوستان از حمله قلبی یکم دورترند.وقتی حمله قلبی به سراغ آدم میاد،چه اتفاقی میفته؟چه فرقی بین حمله قلبی و ایست قلبی است؟چه مواردی باعث بروز حمله قلبی می شن؟حمله قلبی چه نشونه هایی داره؟چیجوری میشه از حمله قلبی در امان موند؟

حمله قلبی می تونه غافلگیر کننده باشه. با اینکه نشونه های اتفاق حمله قلبی تقریبا عادی هستن، بسیاری در روبرو شدن با اون به کندی متوجه اتفاقی که داره میفته می شن. بعضی وقتا حمله قلبی فقط با یه علامت همراه س و این کار تشخیص رو سخت می کنه. اما به درستی بین یه حمله قلبی باید انتظار چه نشونه هایی رو داشت؟ میشه از اون پیشگیری کرد؟ فرق بین حمله قلبی و ایست قلبی چیه؟ و چیجوری می تونیم قلبی سالم داشته باشیم؟ جواب این پرسشا رو در این مقاله می خونیم.

حمله قلبی چیه؟

قلب عضوی استثناییه که حتی بعد از جدا شدن از بدن تا وقتی به مقدار کافی اکسیژن دسترسی داشته باشه کار می کنه. قلب باید به سختی کار کنه تا بتونه خون رو به سراسر بدن برسونه.

رسیدن خونِ پر اکسیژن به قلب حیاتیه. در روبرو شدن با کم شدن خون رسانی یا اکسیژن، سلولای ماهیچه ای قلب ممکنه بمیرن. کاهش خون رسانی به قلب می تونه در اثر تجمع پلاکایی درون رگای کرونری (رگای خون رسان به ماهیچه قلب) ایجاد شه که جریان خون به قلب رو بسته می کنه. این پلاکا از کلسترول، مواد چربی مانند، مواد زائد سلولی، کلسیم و فیبرین تشکیل می شن.

با تجمع پلاکا درون رگای کرونری، فرد ممکنه دچار تصلب شریانا یا اسپاسم رگای کرونری شه که به معنی تنگ شدن یا سخت شدن ماهیچه های قلبی هستش. در این شرایط امکان پاره شدن پلاکِ ایجاد شده و به دنبال اون ایجاد لخته خونی هست. از طرفی تصلب شریانا می تونه به بیماریای کرونری قلب ختم شه که این بیماریا ایجاد کننده ایجاد حمله های قلبی هستن.

علاوه بر تجمع پلاکا، حمله قلبی در وقتی به دلیل باریک شدن رگای قلبی و نرسیدن خون به قلب اتفاق می افته که به این نوع حمله های قلبی بیماریای ایسکمیک قلب می گن.

نگاهی غیرمعمول به حمله قلبی

دکتر توماس اس.کوان (Thomas S. Cowan) با منتشر کردن مقاله ای در دسامبر ۲۰۱۴ زاویه نگاهی تازه درباره حملات قلبی نشون داد. اون میگه حمله قلبی نه به دلیل بسته شدن رگای قلبی، بلکه به دلیل نبود تعادل بین سیستم پاراسمپاتیک و سمپاتیک اتفاق میفته که بخشایی از سیستم اعصاب مرکزی بدن هستن.

استرس دلیل مهمی در ایجاد این نبود تعادل در سیستم عصبیه. وقتی که فرد در برابر استرس مزمنه، یه حسگر هیجانی، سیستم اعصاب سمپاتیک اونو فعال می کنه؛ وقتی اعصاب پاراسمپاتیک نتونه این اثر رو جبران کنه مقادیر غیرمنتظره ای آدرنالین در بدن آزاد می شه، این هورمون روی فعالیت سلولای ضربان ساز قلب اثر گذاشته و نیاز قلب به خون رو زیاد می کنه. در اینجور حالتی یه حمله قلبی اتفاق می افته.

فرق بین حمله قلبی و ایست قلبی

مهمه که فرق بین حمله قلبی و ایست قلبی رو بدونیم، چون معمولا مردم این دو رو برابر فرض می کنن. ایست قلبی معمولا بدون علامت اخطار دهنده اتفاق میفته و دلیل اون کارکرد خراب الکتریکی قلبه که ضربان بی نظم قلب رو به دنبال داره. ایست قلبی به دلایل جور واجور پزشکی مانند کاردیومیوپاتی یا کلفت شدن ماهیچه قلب، مشکل قلبی، مشکلات ضربانی قلب، سندروم Q-T طولانی، و فیبریلاسیون بطنی اتفاق می افته. حمله قلبی ممکنه احتمال خطر ایست قلبی رو بالا ببره و دلیل شایعی واسه اون هستش.

طی یه حمله قلبی چه اتفاقی میفته؟

هیچوقت این سوال واسه شما پیش اومده که بین حمله قلبی چه اتفاقی میفته؟ پس بیایید به رخدادای درون بدن فردی در حال سکته و نقشی که پلاکا در این وضعیت خیلی بد بازی می کنن نگاهی عمیق تر بندازیم.

اگه پلاکا در گذر چند سال درون قلب فرد جمع شده باشن، می تونن به اندازه ای برسن که راه جریان خون رو سد کنن. فرد ممکنه به آسونی متوجه این باریک شدن جریان خون در رگ هاش نشه، چون وقتی که یه رگ کرونری قلب از آوردن خون به قلب ضعیف می شه دیگه رگای کرونری واسه رو دوش گرفتن وظیفه رگِ از کار افتاده، گسترش پیدا می کنن.

روی پلاکا پوششی محکم از جنس رشته ای هست، اما درون اون به دلیل محتوای چربی مانندش نرمه. اگه پلاکی که در رگای کرونری هست شکافته شه، ماده چرب درون اون در برابر جریان خون قرار میگیره. پلاکتای خونی به سمت پلاکا حمله برده و تشکیل لخته خونی میدن؛ روند تشکیل لخته مثل اتفاقیه که در روبرو شدن با جراحت و بریدگی اتفاق می افته.

لخته خونی ایجاد شده تبدیل به مانع اصلی بر سر راه جریان خون می شه و قلب از خونِ پر از اکسیژن محروم می مونه. سیستم عصبی این محرومیت اکسیژن رو به سرعت به مغز مخابره می کنن. فرد شروع به عرق ریختن می کنه، ضربان قلبش بالا میره، حالت تهوع و ضعف به سراغش میاد.

با پیامی که سیستم عصبی به طناب نخاعی مخابره می کنه، احساس درد در بقیه بخشای بدن شروع می شه. فرد درد شدیدی رو در ناحیه قفسه سینه حس می کنه که به سمت گردن، آروارها، گوش، بازوها، مچ دست، استخون کتف، پشت کمر و حتی ناحیه شکمی انتشار پیدا میکنه. بیمارانِ دچار حمله قلبی می گن دردی که تجربه کردن مانند این بوده که قفسه سینه شون با گیرهای فشاری له می شده. این درد ممکنه بین چندین دقیقه تا چند ساعت طول بکشه.

در این مرحله اگه فرد درمان سریعی نگیره ماهیچه های قلبی اش می میرن و وقتی که ضربان قلب به طور کامل متوقف شه، سلولای مغزی در وقتی کوتاه، حدود ۳ تا ۷ دقیقه، می میرن. اگه فرد به سرعت درمان شه بهبودی قلب شروع می شه، اما بافت آسیب دیده هیچ وقت عملکردش رو باز پیدا نمی کنه و نتیجه اون کاهش دائمی جریان خون به قلب هستش.

عوامل خطر حملات قلبی

هر ساله ۱ نفر از هر ۴ آمریکایی بر اثر بیماریای قلبی می میره و این مسئله، بیماریای قلبی رو به یکی از دلایل اول مرگ و میر در اون کشور تبدیل کرده. هر سال ۷۳۵۰۰۰ آمریکایی دچار حمله قلبی می شن، که ۱۵ درصد اونا تسلیم مرگ می شن. با اینجور آمار ترسناکی لازمه شما مراقب عواملی باشین که خطر دچار شدن به حملات قلبی رو بالا می برن:

سن

مردان بالای ۴۵ سال و زنان بالای ۵۵ سال بیشتر در خطر حملات قلبی هستن.

تنباکو

علاوه بر سیگار کشیدن، قرار گرفتن دراز مدت در برابر دود غیرمستقیم سیگار، شما رو در خطر بالاتری واسه بیماریای قلبی عروقی قرار میده.

کلسترول بالا

اگه تری گلیسیرید خون تون بالا و چربی به درد بخور خون تون (HDL) پایینه در خطر بیشتری واسه حملات قلبی هستین.

دیابت

به خصوص اگه تحت درمان نباشین.

سابقه خانوادگی حملات قلبی

اگه در خونواده تون موردی از حملات قلبی داشتین ممکنه شمام در خطر باشین.

سبک زندگی کم جنب و جوش

کم تحرکی باعث بالا رفتن کلسترول مضر در خون می شه که می تونه به تشکیل پلاک در رگا منجر شه.

چاقی

اگه تنها ۱۰ درصد از وزن فعلی تون رو کم کنین، خطر دچار شدن به حمله قلبی رو در خود پایین میارید.

استرس

محققان آلمانی کشف کردن که گلبولای سفید خون در بدن فرد، تحت استرس زیاد می شن. این وضعیت احتمال تصلب شریان ها و پارگی پلاکا رو زیاد می کنه.

سو ءمصرف مواد

مصرف کوکائین و آمفتامینا ممکنه موجب انقباض رگای کرونری قلب شه.

سابقه فشار خون بالا در بارداری (پره اکلامپسی)

اگه بین بارداری دچار فشار خون بالا یا پره اکلامپسی شده باشین، احتمال دچار شدن شما به حمله قلبی بالا هستش.

سابقه بیماریای خودایمنی

بیماریایی مانند لوپوس و روماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید).

اگه هر کدوم از موارد بالا در مورد شما صدق می کنه پیشنهاد اکید من اینه که به دکتر مراجعه کنین تا از حمله قلبی و بقیه بیماریای قبی عروقی پیش گیری کرده و تحتِ کنترل باشین.

علائم و نشونه های حمله قلبی

بعضی ممکنه بین حمله قلبی نشونه های ناچیزی رو تجربه کنن یا حتی حمله ای بدون نشونه داشته باشن که به اون حمله قلبی خاموش می گن. این وضعیت بیشتر واسه افراد دیابتی اتفاق میفته.

واسه پیش گیری از مرگای زودرس به وجود اومده به وسیله بیماریای قلبی متوجه بقیه علایم عادی این بیماریای کشنده باشین:

۱. احساس درد یا ناراحتی در قفسه سینه

شایع ترین علامت در زمان حملات قلبی احساس درد یا ناراحتی در قفسه سینه س. این درد ممکنه دردی تیز و یهویی یا دردی ملایم باشه. هم اینکه ممکنه بین چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشه.

۲. احساس ناراحتی در بالاتنه

ممکنه در بازوها، کمر، شونِه، گردن، فَک و بخش بالایی شکم خود احساس ناراحتی یا درد داشته باشین.

۳. تنفس کوتاه

بعضی ممکنه این علامت رو در حضور درد سینه و یا در غیاب اون داشته باشن.

۴. عرق سرد، حالت تهوع، استفراغ و سرگیجه یهویی

این حالات در زنان گسترش بیشتری داره.

۵. خستگی غیرمعمول

ممکنه بدون اینکه دلیلی داشته باشه احساس خستگی کنین، بعضی وقتا این حالت روزا زمان میبره.

افراد مُسنی که یک یا چند علامت بالا رو تجربه می کنن، معمولا با این فکر که اینا از علایم پیری هستن به اون بی توجهی می کنن. این در حالیه که اگه یک یا چند علامت بالا رو تجربه می کنین باید از کسی بخواین که بدون این دست اون دست کردن با اورژانس (شماره ۱۱۵ تو تهران) تماس بگیره.

چیجوری جلوی حمله قلبی رو بگیریم؟

بیشتر بیماریای قلبی عروقی قابل پیش گیری هستن. پزشکان این تمرینا رو واسه جا دادن در سبک زندگی به شما پیشنهاد می کنن تا از حمله قلبی یا هر نوع مریضی قلبی دیگه دوری کنین:

۱. رژیم غذایی سالم

اینطور نیس که تو یه رژیم غذایی واسه سلامت قلب تون، لازم باشه از تموم غذاهای چرب یا شامل کلسترول دوری کنین. بر خلاف باور عموم، چربیای اشباع شده و لیپوپروتئینای با چگالی کم (LDL) البته از نوع «بزرگ و پف کرده» واقعا واسه بدن مفیدن، چون منابع طبیعی تامین انرژی بدن هستن.

شما باید از مصرف غذاهای فرآوری شده، کربوهیدراتای تصفیه شده، شکر (به خصوص فروکتوز) و چربیای ترانس دوری کنین، چون به افزایش LDL «کوچیک» که در تشکیل پلاکا نقش داره منجر می شن.

پزشکان روشای هدف دار تغذیه ای زیر رو واسه سلامت قلب شما پیشنهاد میدن:

  • روی غذاهای تازه، ارگانیک و فرآوری نشده تمرکز کنین.
  • مصرف روزانه فروکتوز رو به کمتر از ۲۵ گرم برسونین. اگه دیابت، فشار خون یا مقاومت انسولینی دارین مصرف فروکتوز رو کمتر از ۱۵ گرم در روز نگه دارین.
  • از شیرین کننده های مصنوعی دوری کنین.
  • گلوتن و بقیه مواد آلرژی زا رو از وعده های غذایی تون خط بزنین. (این مقاله ما درباره گلوتن رو از دست ندین: گلوتن چیه و به چه دلیل واسه بعضیا مضره؟)
  • از مواد تخمیرشده طبیعی مانند لبنیات و از سبزیجات استفاده کنین.
  • با خوردن ماهیای غیرپرورشیِ چرب، تعادل اُمگا۳ و اُمگا۶ رو برقرار کنین.
  • همیشه آب تمیز و خالص بخورین.
  • چربی اشباع و چربی تک سیرنشده باکیفیت رو از حیوانات پرورش یافته در چراگاه طبیعی یا روغن کریل (krill) در رژیم غذایی تون بذارین.
  • پروتئینای باکیفیت حیواناتی رو استفاده کنین که در مزارع و به طور طبیعی پرورش پیدا کردن.

سالم غذا خوردن شاید واسه در امان موندن از حمله قلبی کافی نباشه. یادتون باشه که باید در نظر بگیرین چند وقت به چند وقت غذا می خورید. من بعضی وقتا روزای نوبتی رو پیشنهاد میدم، یعنی محدود کردن بازه خوردن غذا به ۸ ساعت در روز، این کار به بدن شما کمک می کنه تا سوزوندن چربیا واسه به دست آوردن انرژی رو به یاد بیاره.

۲. ورزش منظم

لازمه به موازات تغذیه سالم دست کم ۲.۵ ساعت در هفته رو به ورزش اختصاص بدین. من ورزشای اینتروالِ با شدت بالا (اینتروال: تمریناتی که بین اونا معطلیای وقتی منظم هست) رو پیشنهاد می کنم که علاوه بر فایده هایی که واسه قلب دارن واسه سلامت عمومی و زندگی بهتر به شما کمک می کنن. البته مطمئن شید که بعد از هر جلسه تمرین استراحت می کنین تا به بهترین یافته های ممکن دست پیدا کنین.

۳. ترک سیگار

مرکز کنترل و پیش گیری بیماریای آمریکا از ترک سیگار به عنوان راهی واسه پیش گیری از بیماریای قلبی عروقی نام برده. وقتی سیگار می کشید رگای خونی تون تنگ و سخت می شه. سیگار هم اینکه لختهای خونی رو شکل میده که ممکنه به بسته شدن جریان خون قلب تون منجر شه.

۴. دوری از نوشیدنیای الکلی

الکل پر از کالریای پوچیه که واقعا شما رو چاق می کنه. وقتی نوشیدنی الکلی می خورین بدن سوزوندن چربی ها و کالری رو متوقف می کنه و به خاطر همین غذایی که مصرف کردین به شکل چربی ذخیره می شه. الکل هم اینکه به قشر پیش پیشونی مغز آسیب وارد می کنه که مسبب غذا خوردنای هیجانیه. واسه به بیشترین حد رسوندن سلامتی تون به شما پیشنهاد می کنم که از تموم شکلای جور واجور نوشیدنیای الکلی دوری کنین.

۵. کمتر بشینین

در حد امکان از نشستن دوری کنین. ساعات طولانی نشستن آثار داغون کننده ای روی سلامت شما داره. افزایش خطر سرطان ریه تا ۵۰ درصد و دیابت تا ۹۰ درصد از جمله این خطراته. واسه داشتن سبک زندگی باتحرک پیشنهاد می کنم در خونه یا حتی محل کار هر روز ۷۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ قدم راه برید. می تونین از دستگاه ها یا اپلیکیشنای ردیاب سلامتی که قدم تعداد دارن استفاده کنین تا تخمین دقیقی از اندازه جنب و جوش تون درزمان روز داشته باشین.

۶. ویتامین D

اندازه ویتامین D بدن تون رو در حد مناسب نگاه دارین. لازمه اندازه ویتامین D خون خود رو هرساله اندازه بگیرین، چون کمبود این ویتامین خطر حمله قلبی رو تا ۵۰ درصد بالا می بره. واسه اینکه از امتیازات ویتامین D بهره مند شید، باید روزانه اندازه ۴۰ ng/ml (نانوگرم بر میلی لیتر) یا ۶۰۰۰-۵۰۰۰ IU (واحد بین المللی مصرف) رو واسه بدن تون تامین کنین. در این مورد باید با دکتر خود مشورت کنین. می تونین از نور خورشید به عنوان بهترین منبع ویتامین D استفاده کنین، هرچند بعضی غذاها و مکملای ویتامین D3 هم به عنوان منابع خوب تامین اون شناخته می شن.

۷. زمینی شید

راه رفتن با پای برهنه الکترونای آزاد رو که آنتی اکسیدان های بالقوه هستن از زمین به بدن شما منتقل می کنه. اتصال با زمین هم اینکه التهاب رو در سراسر بدن کم می کنه، چون خون رو رقیق کرده و بدن رو پر از یونای منفی می کنه.

۸. استرس رو از خود دور کنین

وقتی تحت استرس باشین بدن تون نوراپی نفرین (نورآدرنالین) ترشح می کنه. این هورمون موجب پراکندگی زیست لایه های باکتریایی می شه که منتهی به پارگی پلاکا می شن.

من شدیدا پیشنهاد می کنم که از فوت وفن رهاسازی هیجانی ((Emotional Freedom Technique (EFT) واسه مدیریت استرس خود بهره بگیرین. ای اف تی وسیله روانشناسی انرژیا واسه تنظیم دوباره واکنشای بدن در زمان استرسه و می تونه واسه کاهش خطر ایجاد بیماریای طولانی به شما کمک کنه.

سالم نگه داشتن قلب مطمئنا زندگی تون رو لذت بخش تر و پربارتر می کنه. این پیشنهادای براساس عقل سلیم و بی ضرر رو یادتون باشه تا از حمله قلبی پیش گیری کنین و سیستم قلب و عروق خود رو در بهترین حالت عملکردشون نگاه دارین.

منبع :