هر ساله با سرد شدن هوا و تغییرات دما و هم اینکه باز شدن مدارس، خطر دچار شدن به مریضیای ویروسی هم زیاد می شه.

پاییز که از راه می رسه یکی از نگرانیای مردم دچار شدن به مریضی آنفلوآنزاست. همین موضوعه که باعث می شه کم کم همه جا صحبت از تزریق واکسن آنفلوآنزا باشه؛ چون بیشترین احتمال دچار شدن به آنفلوآنزا مربوط به دوره وقتی مهرماه به بعده؛ به خاطر همین خیلی از مردم به سمت تزریق این واکسن حمله می برن و تصور می کنن به طور حتم باید اونو تزریق کنن. حالا باید دید که اصلا مصرف این واکسن واسه همه مردم ضرورت داره یا نه؟ در این مورد عقاید مختلفی میان کارشناسان دیده می شه. بعضی از کارشناسان تزریق واکسن آنفلوآنزا رو شدیدا تأیید می کنن اما بعضی از کارشناسان به کار گیری این واکسن رو فقط واسه افراد درمعرض خطر لازم می دونن و اونا فکر می کنن احتیاجی نیس که با شروع فصل پاییز همه مردم در هر شرایطی که هستن خود رو مجبور کنن که این واکسن رو خودسرانه و بدون تجویز و مشورت دکتر مصرف کنن.

به همین بهونه به سراغ دکتر داوود یادگاری، متخصص مریضیای عفونی و رئیس مرکز تحقیقات مریضیای عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی رفتیم و در این مورد سؤالات احتمالی شما رو از ایشون پرسیدیم.

به چه دلیل واکسن آنفلوآنزا؟
هر ساله با سرد شدن هوا و تغییرات دما و هم اینکه باز شدن مدارس، خطر دچار شدن به مریضیای ویروسی هم زیاد می شه. یکی از این مریضیای ویروسی آنفلوآنزاست که بیشتر افراد رو در برابر دچار شدن قرار میده. آنفلوآنزا یه مریضی مسری تنفسیه که شرایط سختی رو واسه افراد گرفتار شده، بوجود میاره. طول مدت این مریضی هم حدود یه هفته س و فرد تقریبا ۳روز باید استراحت کنه و از کار و زندگی خودش بیفته؛ پس اولین دلیل واسه تزریق واکسن آنفلوآنزا جلوگیری از مشکل در کار و زندگیه. ویروس آنفلوآنزا هم اینکه می تونه دلیل ایجاد عوارضی مثل عفونت باکتریایی پنومونیا، عفونتای ویروسی، عفونت گوش، دهیدریشن (کم آبی) و خیلی بد تر شدن مریضیای مزمنی مانند دیابت و آسم شه. این مریضی می تونه حتی کشنده باشه. با اینکه بعضی علائم مریضی سرماخوردگی و آنفلوآنزا مشابه همه و خیلیا این دو مریضی رو با هم اشتباه می گیرن ولی به گفته کارشناسان واکسن آنفلوآنزا در مقابل سرماخوردگی از کسی مراقبت نمی کنه. واکسن آنفلوآنزا ۲ تا ۳ هفته پس از تزریق علیه ۳ سویه از ویروسا مراقبت می کنه، پس دقیقا قبل یا بعد از واکسیناسیون احتمال درگیری با سویهای مریض کننده که یه سویه میکروبیه که میکروبای دیگه از اون بوجود میان، هست. یه دلیل بزرگ واسه تزریق واکسن آنفلوآنزا، جلوگیری از انتقال این مریضی به افرادیه که بیشتر در خطر این مریضی هستن؛ مثلا بیشتر مشکلات و خطرات این مریضی در افراد سن بالا که تزریق واکسن در اونا خوب عمل نمی کنه، اتفاق میفته. پس مهم ترین خاصیت تزریق این واکسن جلوگیری از دچار شدن به این مریضی و سرایت اون به این افراده.
این واکسن باعث تولید آنتی بادی در بدن می شه. این آنتی بادی، پیشگیری لازم رو در مقابل ویروس آنفلوآنزا جفت و جور می کنه. این عکس العمل آنتی بادی ممکنه در بعضی افراد ایجاد خستگی و درد ماهیچه ای کنه. هر سال، واکسن آنفلوآنزا شامل چند نوع متفاوت از ویروسه؛ ویروسایی که به نظر محققان ممکنه در اون سال اثر بیشتری داشته باشن. اگه انتخاب این ویروسا درست باشه میشه گفت که واکسن ۷۰تا درصد در پیشگیری از آنفلوآنزا خوبه.

این واکسن ایمنی درازمدت نداره
کلا واکسن آنفلوآنزا از ابتلای دو سوم آدما به این مریضی جلوگیری می کنه، البته این اثر با عواملی مثل سن فرد، واکسیناسیون قبلی علیه آنفلوآنزا، گردش ویروس و سیستم ایمنی بدن فرد تغییر می کنه. پس در مورد اندازه مؤثربودن این واکسن نمیشه به طور قاطع و درست صحبت کرد. بیشترین قسمت این نوسان به این دلیله که کارشناسان و پزشکان باید ماه هایی رو که سویهای آنفلوآنزا قبل از فصل سرما واقعا ظاهر می شن، پیش بینی کنن. ولی از اونجا که این ویروس بسیار سریع، از یه سال به سال دیگه تغییر هویت میده در بیشتر مواقع واکسن با نوع ویروس یکی بودن کامل نداره. تزریق واکسن آنفلوآنزا دلیل ایمنی درازمدت واسه فرد نمی شه و به خاطر همین تزریق این واکسن واسه آدمایی که در خطر هستن، واسه هر فصل پیشنهاد می شه اما به آدمایی که در خطر این مریضی نیستن تزریق این واکسن پیشنهاد نمی شه؛ ضمن اینکه واکسیناسیون آنفلوآنزا به صورت صددرصد از دچار شدن به ویروس جلوگیری نمی کنه و حدود ۸۰درصد از ابتلای فرد پیشگیری می کنه اما ابتلای ۲۰درصد باقیمونده رو هم تخفیف می کنه.

واسه این بیماران لازمه
بیماران قلبی، بیماران ریوی، بیماران گرفتار به HIV، مریضایی با مشکلات کلیوی و کبدی، بیماران دیابتی و بیماران سرطانی و کسائی که شیمی درمانی می شن، در برابر خطرات مشکلات مریضی آنفلوآنزا قرار می گیرن و باید واکسن آنفلوآنزا تزریق کنن. هم اینکه افراد در سن ۶۵سالگی و بالاتر از اون، زنان بارداری که ۳ ماه دوم بارداریشان با ماه های مهر تا اسفند مصادفه و همینطور کسائی که از بیماران و کودکان و نوزادان شیرخوار مراقبت می کنن هم در خطر دچار شدن به این ویروس هستن و باید واکسینه شن. هم اینکه بچهایی که زیر ۱۸سال هستن و به دلایل جور واجور آسپرین مصرف می کنن هم باید واکسن آنفلوآنزا تزریق کنن چون در خطر هستن. واسه کودکان بالای ۶ ماه هم باید با متخصص کودکان مشورت و بعد از اون نسبت به تزریق اون واسه کودکان دست به کار شد.

واکسن از همه رنگ
۲نوع واکسن آنفلوآنزا واسه بچه ها و بزرگسالان هست. نوع اول آمپول آنفلوآنزای سنتیه که شامل ویروس زنده نیس و باعث آنفلوآنزا نمی شه. این واکسن شامل ویروس غیرفعاله که از راه آمپول دریافت می شه. نوع دوم واکسن آنفلوآنزا به صورت اسپری دماغیه که فلومیست نامیده می شه. این واکسن شامل ویروس ضعیف شده که معمولا به جز بعضی موارد، باعث مریضی آنفلوآنزا نمی شه. این نوع واکسن فقط واسه افراد غیرباردار، افراد سالم و سن ۲تا ۴۹سال تجویز می شه.

از داروخونها بخوایم
الان تنها یه نوع واکسن آنفلوآنزا در داروخونها هست که این یه نوع هم از نظر وزارت بهداشت مورد تأییده و هیچ گونه مشکلی نداره.

بهترین زمان تزریق چه وقتیه؟
به دلیل اینکه خطر دچار شدن به مریضی آنفلوآنزا از اول مهر ماه تا آخر اردیبهشت ماه س، بهترین زمان واسه تزریق واکسن واسه افراد در خطر ماه های مهر و آبانه. اما میشه در ماه آذر و حتی دیرتر هم دست به کار شد، البته اقدام سریع تر می تونه واسه پیشگیری مؤثرتر باشه. معمولا واکسن آنفلوآنزا در پاییز تزریق می شه؛ یعنی وقتی که تعداد زیادی ویروس شبه آنفلوآنزا در محیط در رد و بدل کردن و گردشه؛ پس یه مشکل شایع گرفتار شدن به این مریضی هنگام تزریق واکسن، به وسیله بقیه شکلای جور واجور ویروس هاییه که درمحیط هستن ولی مغز ما تمایل داره این دو رو به هم در رابطه بدونه.

واسه این بیماران ممنوعه
این واکسن فقط واسه آدمایی که به تخم مرغ حساسیت دارن پیشنهاد نمی شه؛ چون که این واکسن رو از تخم مرغ جفت و جور می کنن. هم اینکه پیشنهاد می شه بیماران گیلن باره هم این واکسن رو تزریق نکنن. سندروم گیلن باره مشکل نادریه که در نتیجه حمله سیستم ایمنی بدن به اعصاب محیطی ایجاد می شه. به دنبال این حمله احساس ضعف در ماهیچه ها، بی حسی، گزگز و بعضی وقتا فلجی دیده می شه. فقط این دو دسته هستن که نباید این واکسن رو تزریق کنن ولی واسه بقیه افراد تزریق این واکسن هیچ ضرری نداره. البته این واکسن واسه کسائی که قبلا نسبت به اون حساسیت نشون داده باشن هم پیشنهاد نمی شه. پس استفاده خودسرانه از اون اصلا غلطه.

واسه همه لازم نیس!
ضرورتی نداره که به طور عادی همه مردم حتما این واکسن رو تزریق کنن. تزریق واکسن آنفلوآنزا ایده بدی نیس اما فقط واسه افراد در خطر زیاد، لازمه. کارشناسان با این نظریه که تزریق این واکسن رو به همه افراد پیشنهاد می کنن، موافق نیستن.

آنفلوآنزا همیشه بد نیس
در واقع یکی از دلایلی که خیلی از کارشناسان پزشکی با تزریق واکسن آنفلوآنزا به همه مردم موافق نیستن اینه که اونا احساس می کنن آنتی بادیای موجود در واکسن ممکنه نسبت به آنتی بادیایی که بدن در اثر گرفتار شدن به آنفلوآنزا قبلاً تولید کرده به اندازه کافی اثر محافظتی نداشته باشن. بهتره افراد جوون و سالم به جای تزریق واکسن، به طور فعال به این مریضی گرفتار شن تا ایمنی لازم رو در برابر ویروسای آنفلوآنزا به دست بیارن. ولی وقتی که آدما به سن ۶۵سالگی می رسن تزریق واکسن می تونه به اونا مراقبت اضافه تری بده. ولی درهرحال اگه کسی عقیده داره که تزریق واکسن آنفلوآنزا براش ضرورت داره، بهتره اول با کارشناسان صحبت کنه تا درصورت نیاز این واکسن واسه اون تزریق شه.

مشکلات واکسن
در واکسن آنفلوآنزا هیچ نوع سمی وجود نداره که بخواد مشکلات داشته باشه؛ یعنی شاید تزریق اون حتی واسه آدمایی که براشون ضرورت نداره، مضر نیس. ولی تزریق این واکسن جدای از این اینکه واسه بعضی افراد لازم نیس، واسه بعضی از افراد هم کلا ممنوعه . پس تزریق اون بدون مشورت دکتر پیشنهاد نمی شه.

منبع : همشهری آنلاین